Welkom bij de 10-Weekse Shiatsu 'Voor-reis'
Je ontwikkelt je kennis, je handen, aandacht en gevoel vóór de opleiding begint. Je legt hiermee alvast een fundament.
In deze weg, de Weg van de Aanraking leer je... De Taal van de Handen. De handen gaan de energiebanen in een lichaam "leren lezen". Die gevoeligheid gaan we inzetten en ontwikkelen tijdens de praktijk opleiding en ook in dit voortraject.
Om te leren lezen, heb je ook natuurlijk kennis nodig. In deze reis nemen we jullie al daar in mee.
Introductie: Een 10-weeks online voorbereidingstraject
Shiatsu is meer dan een techniek. Het is een manier van aanraken, luisteren en aanwezig zijn. Iedereen kan leren voelen. Maar dat begint niet met technieken — het begint met aandacht. Daarom hebben we de Shiatsu Voorreis ontwikkeld. In dit 10 weeks programma nemen we je stap voor stap mee in de basis van Shiatsu:
- achtergronden en filosofie
- bewust worden van je lichaam
- leren luisteren met je handen
- werken vanuit je centrum (hara)
- vertrouwen op je intuïtie
Elke week worden meerdere video's of audio bestanden aangeboden. Dit kunnen theorie, achtergronden of oefeningen zijn.
Zo ontwikkel je langzaam iets dat elke goede shiatsu-behandelaar nodig heeft: Kennis, vertrouwen, gevoel én rust in je handen.
Wanneer je met de praktijk opleiding begint, zul je merken dat daardoor:
- je nieuwsgierigheid is geprikkeld
- je al de nodige voorkennis hebt
- je al een idee hebt hoe je dit zou kunnen verwerken in jouw praktijjk
- je handen al gevoeliger zijn
- je meer vertrouwen hebt in aanraking
Zie dit als je eerste stappen op de weg van masseur naar shiatsu masseur.
Hoe werkt het programma?
Duur: 10 weken
Tijd per week: 60-120 minuten
Benodigdheden: een rustige plek, evt. een yoga matje, je handen en aandacht.
Elke week bevat:
- 🎧 een video óf audio (of meer 😉
- ✋ een eenvoudige oefening en/of
- 🧠 een reflectievraag (hou zelf de antwoorden per week bij in het WORD document dat je per email ontvangt. Dit bespreken we op de eerste dagen van de opleiding.)
Je kunt het programma doen:
- alleen
- met een partner, familielid, vriend(in)
Je kunt het programma en oefeningen eruit natuurlijk zeer goed meerdere malen doen.
Week 1 — Thuiskomen in je lichaam en de ademhaling
Tot rust komen in jezelf
Leg een (yoga) mat op de grond neer, zet je telefoon op stil , doe gemakkelijk zittende kleding aan en neem even tijd voor jezelf, voor de studie. Volg de volgende, rustige les van een half uurtje om je spieren beter te leren kennen en doorvoelen (bereid je dus voor met je spullen, tijd en ruimte): klik hier.
De sta houding
Hoe je staat bij een behandeling is ontzettend belangrijk. Zelfzorg zorgt ervoor dat je er beter voor de ander kunt zijn. Paul neemt je mee in een aantal belangrijke principes van het juiste staan: Klik hier.
Je schouder masseren
Als masseur is de schouder een kostbaar en soms ook kwetsbaar deel van je lijf. Eelko legt uit hoe je die bij jezelf kunt masseren: klik hier
Je ademhaling reguleren
Hierna volgt een lichaamswerk les voor Shiatsu massage therapeuten waarin het thema ademhaling centraal staat. Je leert hier enkele belangrijke sleutels rondom het aanwezig zijn, je ademhaling en je houding als je een (Shiatsu) massage geeft. Deze duurt ongeveer een uur. Het is een les om zelf aan deel te nemen. Leg een matje neer, neem tijd en ruimte en Klik hier.
Reflectievraag: wat ben je tegen gekomen in jezelf, wat ging je goed af en wat vond je lastig?
Week 2 — Achtergronden
De Shiatsu leer gaat veel verder dan alleen de drukpunten. Ze is al eeuwenlang gemeengoed aanwezig in 'het Oosten'. De Traditionele Chinese Geneeswijze gaat al even mee. In deze audio bestanden nemen we jullie mee in de belangrijkste achtergronden, welhaast filosofieën. Deze zijn allen ingesproken door Eelko.
Inleiding
We beginnen met een inleiding: klik hier
De schepping
De relatie met de Dao, Chi (energie), de schepping van het heelal wordt belicht: klik hier.
Yin en Yang
We nemen je mee in de principes van Yin en Yang: klik hier
De positie van de mens
De positie van de mens in de schepping en in relatie tot de Dao. De 3 juwelen. Klik hieronder:
De 5 elementen
Hier wordt de relatie tussen de 5 elementen belicht: klik hier.
De 5 elementen en de meridianen
Dan gaan we in op de 5 elementen en de meridianen: klik hier.
Ontspanning en slaap
Om goed te kunnen luisteren met je handen, om goed te voelen is het belangrijk om zelf ontspannen te zijn. Hier volgt een les waarin diepe ontspanning en slaap centraal staat. Deze duurt ongeveer een uur. Het is een rustige les om weer zelf aan deel te nemen: klik hier. Je leert hier een aantal belangrijke sleutels om ook je eigen ontspanning te behouden bij het geven van een Shiatsu massage.
Handmassage
Wist je dat Shiatsu letterlijk vingerdruk betekent? Oefen door jezelf regelmatig een handmassage te geven: klik hier op de link hierdoor zul je nog meer gevoel in je handen gaan ontwikkelen waar je bij Shiatsu en het masseren een voordeel aan hebt.
Reflectievraag: waar ben je het meest nieuwsgierig naar om je in te verdiepen en te leren bij deze opleiding?
Week 3 — Voedende en controlerende relatie tussen elementen
Eelko licht de voedende cyclus toe: klik hieronder
Eelko licht de controlerende cyclus toe: klik hieronder
Werken vanuit je centrum (Hara)
In Shiatsu is het heel belangrijk om goed te leren luisteren naar het lichaam van de klant. Dat begint met zelf in je centrum staan. Met deze Chi Kung "rond het bord"-oefening kun je dat dieper en meer gaan ervaren: klik hier.
Hieronder vind je een link naar een muzikale reis door de vijf elementen uit de Traditionele Chinese Geneeskunde. Elk element heeft zijn eigen energie, beweging en kwaliteit. De muziek ondersteunt het ervaren, voelen en verbinden met deze energetische lagen tijdens en voorafgaand aan de shiatsu-opleiding. Van ieder element zijn drie nummers opgenomen.
💧 Water – diepte, stilte, intuïtie en stroming
🌱 Hout – groei, beweging, richting en expansie
🔥 Vuur – warmte, vreugde, verbinding en levensenergie
🌍 Aarde – gronding, voeding, stabiliteit en centrum
⚙️ Metaal – helderheid, adem, ruimte en loslaten
Probeer de muziek niet alleen te horen, maar vooral te voelen: De Vijf Elementen: muzikale reis: klik hier
Over ongeveer 6 weken starten we met de praktijkopleiding Shiatsu. Om tijdens de opleiding met echte situaties uit de praktijk te kunnen werken, wil ik je vragen om voorafgaand aan de opleiding één case van een klant voor te bereiden, die we gaan bespreken tijdens de opleiding.
Kies een klant die je de komende weken behandelt en waarbij iets interessants te bespreken is. Dat kan bijvoorbeeld een duidelijke lichamelijke klacht zijn, maar ook iemand met stress, vermoeidheid, spanningen of een combinatie van klachten. Noteer van deze klant het volgende:
Algemene gegevens
- Leeftijd en geslacht
- Beroep/dagbesteding
- Belangrijke informatie over leefstijl of dagelijkse belasting
De hulpvraag
- Wat is de belangrijkste klacht of reden om te komen?
- Sinds wanneer bestaat de klacht?
- Wat wil de klant graag bereiken?
Bijzonderheden
- Belangrijke medische achtergrond
- Medicatie (indien relevant)
- Andere zaken die belangrijk kunnen zijn voor de behandeling
Jouw observatie
- Wat valt je op aan de ademhaling, houding, stem?
- Waar voel je spanning, leegte, warmte/koude of andere bijzonderheden?
- Wat valt je verder op?
Jouw behandeling
- Wat heb je gedaan?
- Waarom heb je daarvoor gekozen?
- Hoe reageerde de klant tijdens de behandeling?
Het resultaat
- Hoe voelde de klant zich na de behandeling?
- Was er verschil in houding, beweging, ademhaling of ontspanning?
- Wat had je meer willen doen?
Jouw eigen vraag
👉 Waar ben je zelf nieuwsgierig naar of waar loop je tegenaan bij deze klant?
Bijvoorbeeld:
"Ik begrijp niet goed waarom de spanning steeds terugkomt."
´ik voel dat er iets meer achter zit, maar weet niet goed wat.´
"Ik weet niet goed welke behandeling ik hier het beste kan inzetten."
Neem je aantekeningen mee naar de opleiding. We gaan een de cases samen bespreken en gebruiken ze om de theorie en praktijk van massage en Shiatsu aan elkaar te koppelen. Je hoeft dus geen perfect verslag te maken. Het gaat vooral om goed observeren, nieuwsgierig zijn en leren kijken naar de mens als geheel.
En uiteraard: gebruik voor de case geen volledige naam of andere gegevens waarmee de klant herkenbaar is.
Reflectievraag: benoem één voedende en één controlerende relatie en hoe zich dat in jouw leven manifesteert of voordoet. Beschrijf hoe je de elementen hebt leren kennen door de muzikale reis.
Week 4 — Element metaal
Bronpunten zeggen iets in essentie over een meridiaan. Vandaar dat we jullie in de online training hier al mee kennis laten maken. Paul legt je in de volgende video de bronpunten van de meridianen behorende bij dit element uit. Op die manier weet je al waar en hoe je ze kunt vinden: klik hier.
Eelko neemt je in de volgende ademhalingsoefening mee naar een dieper deel van jezelf. Een mooie oefening om nog meer basis te leggen om de elementen te begrijpen en de meridianen te gaan aanvoelen: klik hier.
Eelko vertelt in het kort iets over dit element: klik hieronder:
Eelko neemt je in deze meditatie mee... hij brengt je in contact met het element door het je te laten voelen, proeven, ruiken of op welke manier dan ook te doorgronden. Klik hieronder:
Als Shiatsu masseur is het ontzettend belangrijk om de concentratie op te kunnen brengen. Om tot de essentie te komen (metaal). Maar hoe kun jij je goed concentreren? Wat ligt jou het beste? Daar zijn verschillende manieren voor. Paul neemt je mee en het zal je inzicht kunnen geven hoe dat het beste voor jou werkt, deze oefeningen duren ongeveer een uur. Ga er lekker voor zitten: klik hier.
Reflectievraag: (beantwoord deze nadat je de meditatie bent in gegaan) hoe is jouw relatie met dit element? wat voelde je toen je de bronpunten ging behandelen?
Net als bij de eerdere oefeningen is het aanbevolen om deze en volgende meditaties en oefeningen meerdere keren te doen om het nog meer te internaliseren.
Week 5 — Element water
Eelko neemt je op een speelse wijze mee in het energiewerk met deze oefeningen: Chi Kung Spelen met de bal in boogstand: klik hier
Paul legt je in de volgende video de bronpunten van de meridianen behorende bij dit element uit: klik hier
Eelko vertelt in het kort iets over dit element: klik hieronder:
Eelko neemt je in deze meditatie mee... hij brengt je in contact met het element: Klik hieronder:
Reflectievraag: (beantwoord deze nadat je de meditatie bent in gegaan) hoe is jouw relatie met dit element? wat voelde je toen je de bronpunten ging behandelen? Wat deed het Qi Gong spelen met je?
Week 6 — Element hout
Paul legt je in de volgende video de bronpunten van de meridianen behorende bij dit element uit: klik hier
Eelko vertelt in het kort iets over dit element: klik hieronder:
Eelko neemt je in deze meditatie mee... hij brengt je in contact met het element: Klik hieronder:
Water, hout en metaal
In de navolgende les neemt Paul je mee in een eerste kennismaking met meridianen. Neem weer een uurtje tijd, een yoga mat en een (rustige) ruimte om zelf mee te doen. De volgende meridianen gaan we bespreken, voelen, behandelen en strekken:
- Nier, blaas (Water)
- Lever, galblaas (Hout)
- Long en dikke darm (Metaal)
Je krijgt hierdoor ervaring met een realiteit áchter de fysieke wereld. De energie, (mentale) gezondheid en diepere lagen die achter fysieke klachten kunnen liggen: klik hier.
Reflectievraag: (beantwoord deze nadat je de meditatie bent in gegaan) hoe is jouw relatie met dit element? wat voelde je toen je de bronpunten ging behandelen?
Week 7 — Element vuur
Paul legt je in de volgende video de bronpunten van de meridianen behorende bij dit element uit: klik hier
Eelko vertelt in het kort iets over dit element: klik hieronder:
Eelko neemt je in deze meditatie mee... hij brengt je in contact met het element: Klik hieronder:
Een valkuil van teveel vuur kan zijn dat je alsmaar doorgaat. Volgende oefening kan je vuur in balans brengen. "Presence" ofwel in het Nu zijn. Paul geeft voorbeelden uit de praktijk van de gateways of acceptance, silence and the body om helemaal tot in het nu te geraken (op basis van ideeën van Eckart Tolle). Het volledig in het moment aanwezig zijn is misschien wel de belangrijkste voorwaarde om een goede Shiatsu behandeling te kunnen geven. De volgende les geeft je daar sleutels toe: klik hier.
Reflectievraag: (beantwoord deze nadat je de meditatie bent in gegaan) hoe is jouw relatie met dit element? wat voelde je toen je de bronpunten ging behandelen?
Week 8 — Element aarde
Paul legt je in de volgende video de bronpunten van de meridianen behorende bij dit element uit: klik hier
Eelko vertelt in het kort iets over dit element: klik hieronder:
Eelko neemt je in deze meditatie mee... hij brengt je in contact met het element: Klik hieronder:
Aarde en vuur
In de navolgende les neemt Paul je mee in een volgende kennismaking met meridianen. Neem weer een uurtje tijd, een yoga mat en een (rustige) ruimte om zelf mee te doen. De volgende meridianen gaan we bespreken, voelen, behandelen en strekken:
- de maag en milt meridiaan (Aarde) en
- het hart, dunne darm, hartzakje en drievoudige verwarmer (vuur).
Met lichte strekkingen en druk, ook op de bronpunten maak je uitgebreider kennis met deze energie banen: klik hier.
Reflectievraag: (beantwoord deze nadat je de meditatie bent in gegaan) hoe is jouw relatie met dit element? wat voelde je toen je de bronpunten ging behandelen?
Week 9 — Hand- en Meridiaanstrekkingen en Bi-patronen
Strekkingen
Pak je mat, en volg deze 20 minuten les van Paul waarin hij de Makko Ho strekkingen bij de 12 meridianen en voor het gouverneursvat en conceptievat uitlegt, oefen zelf mee: klik hier.
Je handen, onderarmen, vingers en polsen kun je met de volgende mobilisatie en strekkingen in de juiste conditie brengen om de Shiatsu energie goed te kunnen voelen en overbrengen: klik hieronder:
Bi-patronen
Dit zijn blokkades in de meridianen, waardoor Chi (energie) en bloed niet goed stromen. Deze kunnen een realtie hebben met de fysieke spier en peesklachten waarvoor een klant bij je komt in je massage praktijk. Eelko ligt toe hoe je Shiatsu kunt inzetten gekoppeld aan je werk als masseur: klik hier.
In de volgende audio legt Eelko dat op een andere manier nogmaals uit, klik hieronder:
Een voorbeeld van Bi patronen in de praktijk: Paul legt in deze video uit hoe je het behandelen van de blaasmeridiaan kunt meenemen in je praktijk als masseur: klik hier.
Eelko legt in volgende self inquiry uit hoe je door een reis in jezelf deze kennis al leert toepassen: klik hieronder:
Door herhaling leer je...: Eelko neemt je nogmaals op een speelse wijze mee in het energiewerk met deze oefeningen: Qi Gong Spelen met de bal in boogstand: klik hier
Reflectievraag: (beantwoord deze nadat je de meditatie bent in gegaan) welke Bi patronen ben je in je eigen lichaam tegen gekomen. Geef een korte beschrijving van de self inquiry.
Week 10 — Meridiaanklok, San Bao, Ren Mai en Du Mai
De activiteit van de meridianen is gekoppeld aan de klok, Eelko legt dat uit: klik hieronder:
San Bao betekent in het Chinees de drie schatten. De drie schatten staan voor hemel, aarde en mens, maar ook voor:
- de Jing, de essentie die ieder mens meekrijgt van zijn/haar ouders.
- de Shen, de geest.
- de Chi, de energie.
Deze drie schatten moeten aanwezig en met elkaar in evenwicht zijn. Is een van deze drie elementen niet aanwezig dan kan men niet verder leven. Is een van de drie elementen uit balans dan is het evenwicht weg wat zich kan uiten in lichamelijke- en/of geestelijke klachten.
"Een goede massage raakt niet alleen de spieren. Zij ondersteunt de Jing van het lichaam, laat de Chi vrijer stromen en brengt de Shen tot rust." San Bao in één zin uitgelegd in relatie tot Shiatsu massage... De positie van de mens in de schepping en in relatie tot de Dao, de 3 schatten, of juwelen herhalen we hier daarom. Klik hieronder:
Alhoewel de vaten, het gouverneursvat en het conceptievat niet zozeer bronpunten kennen, licht Paul in de volgende video een aantal belangrijke punten toe: klik hier
Eelko neemt je in deze meditatie mee... hij brengt je in contact met de vaten: Klik hieronder:
In deze korte meditatie cq visualisatie, neemt Paul je mee in je toekomstige praktijk als Shiatsu masseur. Neem even 5 minuten de tijd daarvoor: Klik hier.
Reflectievraag:
(beantwoord deze nadat je de meditatie bent in gegaan) hoe is jouw relatie met conceptie en gouverneursvat, yin en yang, maan en zon?
Wat voelde je toen je de punten ging behandelen?
Hoe heb je deze 10 weken ervaren?
Naslagwerk
Hieronder kun je luisteren naar een audiobestand waarin Paul alle bronpunten op de meridianen bespreekt:
Hieronder kun je luisteren naar een audiobestand waarin Paul alle meridianen en de punten erop bespreekt zoals hij die meeneemt in behandelingen:
Extra materiaal
- Klik hier voor activerende ademhalingsoefeningen: voor extra focus en zuurstof in je bloed
- Klik hier voor rustgevende ademhaling
- Klik hier voor een zittende yoga serie: lenigheid en beweeglijkheid ontwikkelen
- Klik hier voor een eenvoudige staande yoga serie: lenigheid en beweeglijkheid ontwikkelen
- Klik hier voor een geleide meditatie: om te ontspannen en te regenereren
Over de docenten
Paul Vrenken
Shiatsu- en massageopleider
- meer dan 20 jaar ervaring
- opleider van meer dan 100 blinde en slechtziende masseurs
- opleidingen gegeven op de Antillen, in Nederland, België, Spanje en in Gambia
Kom je naar Spanje...? Klik hier voor een beschrijving van de plek!
Eelko Manderveld
Shiatsu- en massageopleider
- Meer dan 25 jaar ervaring
- Specialist in Shiatsu en Biofotonen therapie
- opleider in Nederland en Zweden